ŞİŞMANLIK

GENEL BİLGİ

Vücut yağ oranın artmasına şişmanlık diyoruz.

Vücut yağı normal erkeklerde ağırlığın %15-18’ini

Kadınlarda %20-25’ini oluşturur.

Erkeklerde bu oran %25’i kadınlarda ise %35’i geçerse şişmanlık oluşur. Çocuklarda ise boy-kilo cetveline göre 95 persentilin üzerine çıkması durumunda şişmanlıktan bahsedilir

TOPLUMDA GÖRÜLME SIKLIĞI

Dünya Sağlık Örgütü 1997 yılında şişmanlığın KÜRESEL BİR EPİDEMİ halini aldığını ve mutlaka Tedavi Edilmesi gereken kronik bir hastalık olduğunu ilan etmiştir.

Sıklılığı giderek artmaktadır.

Şişmanlık ateroskleroz veya damar sertliği, hipertansiyon, şeker hastalığı, kalp hastalığı ve kan yağlarında yükseklik ve birçok yandaş hastalığın ortaya çıkmasına neden olması nedeniyle büyük önem arz eder. Kilo vermekle bu hastalıkların azalması veya düzelmesi sağlandığı için mutlaka tedavi edilmesi gereken bir hastalıktır.

İngiltere’de %8 den  %17

A.B.D’de %33

Türkiye’de ise erkeklerde %10-15

Kadınlarda %30 oranında şişmanlık vardır. 1990 yılında yapılan araştırmalarda erkeklerde %9 kadınlarda %24 oranında bulunmuştu. Neredeyse kadınlarda şişmanlık %65 oranında erkeklerde de %30 oranında artış göstermiştir.

Almanya’da yaşayan Türklerde 1997 yılında Giessen’de yapılan bir araştırmada

Erkeklerde %21.4

Kadınlarda ise % 47.6 oranında bulunmuştur. Bu hayli yüksek bir orandır.

Şişmanlığın giderek artmasının nedeni fizik aktivitenin azalması veya hareketsizliğin giderek artması, BESLENME ALIŞKANLIKLARINDAKİ DEĞİŞMEYE: lezzetli ve yağ içeriği yüksek gıdalarla beslenme, fast food türü gıdalarla beslenmenin artmasına bağlanmaktadır.

ŞİŞMANLIK KİMLERDE DAHA SIK GÖRÜLÜR:

Endüstrileşmiş, gelişmiş ülkelerde daha sıktır

Şehirlerde köylere göre daha sıktır

Kadınlarda erkeklere göre daha sık görülür

Kısa ve orta boylularda daha sık görülür.

Yaş arttıkça şişmanlık artar.

ŞİŞMANLIK İÇİN RİSK FAKTÖRLERİ NELERDİR? HANGİ DURUMLAR ŞİŞMANLIK ARTIŞINA NEDEN OLUR?

Fizik aktivite azlığı, Hareketsizlik

Beslenme alışkanlıkları yada yağlı yiyeceklerle baslenme, aşırı yemek yeme

Yaş ile birlikte artma

Kadınlarda erkeklere göre sık (doğumda alınan kilolar)

Doğum sayısı

Evlilik sonrası

Sigara bırakanlarda

Alkol alanlarda

ŞİŞMANLIK NEDEN OLUŞUR?

 Harcadığınızdan fazla kalori alınması durumunda alınan fazla enerji vücutta yağ olarak depolanarak şişmanlığa neden olur.

Şişmanlığın oluşumunda genetik ve çevresel faktörlerin ve psikolojik durumun önemli etkisi vardır.

 Şişmanlığa neden olan durumları şu şekilde sıralayabiliriz:

1.       Alınan bazı ilaçlar ve hormonlar: Kortizon kullanımı veya psikiyatride kullanılan bazı ilaçlar

2.       Beslenme alışkanlıkları:Sık yemek yeme, aşırı yeme, Yağlı yemek yeme ve ihtiyaçtan fazla kalori almak

3.       Hormon hastalıkları: Cushing sendromu denilen böbrek üstü bezi hastalığı

a.      Hipotiroidi-Tiroid bezi çalışmamsı

b.      Polikistik over sendromu-Yumurtalıkta kist  olması

c.      GH yetmezliği-Büyüme hormonu yetmezliği

d.      Hipogonadizm- seks hormon azlığı

Sosyoekonomik ve Psikolojik faktörler:

4.       Genetik faktörler

5.       Hareketsiz yaşam

ŞİŞMANLIKTA GENETİK FAKTÖRLER-KALITIMIN ROLÜ

Yapılan çalışmalar şişmanlık oluşumunda kalıtım veya genetik faktörlerin % 25-40 oranında rol oynadığını göstermiştir.

Şişman kişilerin çocuklarında şişman olmayanlara göre şişmanlık görülmesi 2-3 kat fazladır.

Anne ve babanın her ikisinin şişman olması durumunda çocuklarının %80’ ni erişkin yaşta şişmanlık gelişir.

Anne veya babadan biri şişman ise %40

Her ikisi normal kilolu ise %10 oranında

Çocukluk çağında (3-10 yaş arası) aşırı kilolu olan çocukların %50 sinde erişkin dönemde aşırı kilolu olma riski vardır.

Şişmanlığın genetik nedenleri uzun yıllardan beri araştırılmaktadır. Toplumda sık görülen şişmanlığı ortaya çıkaran birçok genetik bozukluk vardır. Tek bir gen değil birçok gen bozukluğu şişmanlık nedenidir. Fransa ve Almanya da şişman ailelerde yapılan çalışmalarda 10 numaralı kromozomdaki belirli bir alanın şişmanlıktan sorumlu olduğu ortaya çıkarılmıştır. Bu alandaki genlerin incelenmesi ile şişmanlığa neden olan genler daha iyi ortaya çıkarılabilecektir. Bunun yanında tek gen bozukluğuna bağlı şişmanlıklar da vardır. Ancak bunlar toplumda nadir görülürler. 

ŞİŞMANLIĞIN NEDEN OLDUĞU HASTALIKLAR:

Hipertansiyon-Tansiyon yüksekliği

Diabetes Mellitus-Şeker hastalığı

Kalp hastalıkları

Safra kesesi taşı

Karaciğer yağlanması

Artroz

Reflü özofajit

Gut-Ürik asit artışı

Kanser sıklığında artış (Kadınlarda meme, rahim ve safra kesei kanseri, erkeklerde kolon-kalın barsak ve prostat kanseri artar)

Adet görme bozuklukları, polikistik over

Psikolojik bozukluklar-Aşağılık duygusu, kendine güven azalması, sosyal yaşamdan uzaklaşma

Felç-inme sıklığı artar

Uyku apnesi sıktır

Kadınlarda tüylenme-Hirsütizm

ŞİŞMANLIK NASIL TEŞHİS EDİLİR?

Şişmanlık teşhisi için vücut kitle indeksini kullanıyoruz. Bu kilogram olarak vucut ağırlığının boyun metre cinsinden karesine bölünmesi ile bulunmaktadır. VKİ 25 Kg/m2 den az ise sağlıklı, 25-30 arası ise aşırı kilolu, 30 dan fazla ise şişman, 40 dan fazla ise aşırı şişman veya ölümcül şişman olarak tanımlamaktayız. Ayrıca vücut ağırlığının ideal ağırlığa göre %120 artmasına şişmanlık diyoruz.

ŞİŞMANLIĞIN TİPLERİ VAR MIDIR?

Şişmanlık erkek tipi şişmanlık ve kadın tipi şişmanlık olarak ikiye ayrılabilir. Yağların karında ve iç organlarda toplandığı şişmanlığa erkek tipi şişmanlık veya Elma tipi şişmanlık diyoruz. Bu vücudun üst yarısı şişmanlığıdır. Yağların kalça veya uylukta toplanmasına ise kadın tipi şişmanlık veya armut tipi şişmanlık adını veriyoruz. Bunlardan elma tipi veya erkek tipi dediğimiz şişmanlık sağlık açısından daha tehlikelidir. Bu tip şişmanlarda kalb hastalığı, şeker hastalığı, kan yağlarında yükseklik daha sık görülür ve mutlaka tedavi edilmesi gerekir.

Bu tip şişmanlığı anlayabilmek için bel çevresi ölçümü yapmaktayız. Bel çevresi göbek hizasından yapılan bel ölçümüdür ve bu erkeklerde 102 cm ve kadınlarda 88 cm den fazla olursa risk taşır.

Ayrıca Çocukluk tipi şişmanlık ve erişkin tipi şişmanlık vardır. Çocuklukta oluşan şişmanlık yağ hücre sayısının artması ile karakterize iken erişkinlerdeki şişmanlık her bir yağ hücresinin sayı artmadan hacminin artması ile karakterizedir.

KİLO VERMENİN FAYDALARI

* Kalb hastalığı oluşma riski azalır

* Yüksek kan basıncı azalır

* Yüksek kan şekeri düzelir

* Yağlı karaciğer düzelir

* Uyku apnesi düzelir

* Kan yağları düzelir.

AÇLIK DİYETLERİNİN ZARARLARI

Açlık diyetleri (<200 kkal) ve çok düşük kalorili diyetler (200-800 kkal) ile hızlı kilo kaybı olur ve Kalb ritm bozukluklarına,

Baş ağrısı

Konsantrasyon bozukluğu

Hipotansiyon

Bulantı, kusma

Kabızlık, ishal

Safra taşı oluşumu

Kanda ürik asit artışına

Yorgunluk

Saç dökülmesine neden olur...
 

Kullananlar | Sipariş  | Anasayfa | Soru & Cevap | İrtibat     

© Copyright Diyetmax Turkey 2003 ~ 2008